تسهیلگری
جلسات متخصصان؛
از چند دیدگاه تخصصی
به یک خروجی مشترک
حضور افراد متخصص لزوماً به معنی رسیدن سریعتر به یک پاسخ مشترک نیست. هر متخصص مسئله را از زاویه تخصص خود میبیند؛ وظیفه تسهیلگری این است که این دیدگاههای متفاوت شنیده، مقایسه و کنار یکدیگر قرار گیرند تا جلسه از تبادل نظر صرف به جمعبندی قابل استفاده برسد.
دانش تخصصی
متخصصان ممکن است درباره یک مسئله کاملاً متفاوت فکر کنند
تفاوت تخصص، تجربه و زبان حرفهای میتواند جلسه را غنیتر کند؛ اما بدون یک فرآیند مناسب، همین تفاوتها ممکن است مانع رسیدن تیم به یک جمعبندی مشترک شوند.
زبانهای تخصصی متفاوت
هر حوزه مسئله را با مفاهیم، معیارها و اصطلاحات خودش توضیح میدهد و گاهی اعضا درباره یک چیز با زبانهای متفاوت صحبت میکنند.
اختلاف در تشخیص مسئله
ممکن است حتی درباره اینکه «مسئله اصلی چیست» توافق وجود نداشته باشد و هر متخصص علت متفاوتی را مهمتر بداند.
تعدد راهحلها
هر فرد ممکن است راهکاری معتبر ارائه کند، اما جلسه نیاز دارد مشخص کند این راهکارها چگونه باید کنار یکدیگر قرار بگیرند.
گفتوگوی زیاد، جمعبندی کم
جلسه میتواند از نظر محتوایی غنی باشد اما بدون چارچوب مناسب، پایان آن همچنان فاقد نتیجه قابل استفاده باشد.
قرار نیست دیدگاهها یکسان شوند؛ باید قابل ترکیب شوند
تسهیلگری کمک میکند تفاوت نگاه متخصصان حفظ شود، اما گفتوگو در مسیری پیش برود که نقاط اشتراک، اختلاف و گزینههای قابل اقدام بهصورت روشن از یکدیگر تفکیک شوند.
تحلیل مسئله از یک حوزه تخصصی.
مشاهده مسئله از زاویهای متفاوت.
افزودن محدودیتها و فرصتهای دیگر.
و تلفیق
تصویر مشترک از مسئله
خروجی جلسه میتواند یک جمعبندی روشنتر از مسئله، گزینههای قابل بررسی و مسیر اقدام بعدی باشد.
مشترک
قبل از رسیدن به پاسخ، باید بدانیم هرکس مسئله را چگونه میبیند
یکی از وظایف تسهیلگری، قابل مشاهدهکردن دیدگاههای مختلف است. وقتی فرضیات، نگرانیها و معیارهای هر متخصص روشن شوند، مقایسه و ترکیب نظرات بسیار ساختاریافتهتر انجام میشود.
شنیدن نگاه هر متخصص بدون حذف یا ادغام زودهنگام نظرات.
مشخصکردن اینکه هر تحلیل بر چه فرض یا دادهای استوار است.
پیدا کردن بخشهایی که میان دیدگاههای مختلف همپوشانی دارند.
تبدیل اختلاف مبهم به چند پرسش یا انتخاب روشن و قابل بررسی.
از مسئله خام تا خروجی قابل استفاده
ساختار دقیق هر جلسه به موضوع و ترکیب متخصصان بستگی دارد، اما مسیر کلی باید اجازه دهد دیدگاهها ابتدا باز شوند و سپس به جمعبندی برسند.
تعریف مسئله
روشنکردن موضوع جلسه، هدف و پرسشی که متخصصان باید درباره آن کار کنند.
استخراج دیدگاهها
ایجاد فرصت برای بیان تحلیل، داده و زاویه نگاه هر حوزه تخصصی.
ساختن نقشه مشترک
مشخصکردن نقاط توافق، اختلاف، ابهام و فرضیات اصلی جلسه.
تلفیق گزینهها
بررسی اینکه دیدگاهها چگونه میتوانند در یک راهکار یا مسیر مشترک کنار هم قرار گیرند.
جمعبندی
ثبت نتیجه جلسه، موضوعات باز و اقدام یا بررسی بعدی.
اختلاف تخصصی را نباید به اختلاف شخصی تبدیل کرد
دو متخصص میتوانند بر اساس تجربه و دادههای متفاوت به دو نتیجه متفاوت برسند. تسهیلگر کمک میکند بحث به جای دفاع از افراد، حول استدلالها، فرضیات، شواهد و نیاز مسئله باقی بماند.
اختلاف نظر
جلسه باید دانش پراکنده را به چیزی قابل استفاده تبدیل کند
تعریف مشترک مسئله
اعضا تصویر روشنتری از مسئله، ابعاد آن و نقاط مورد اختلاف پیدا میکنند.
مسیر مشترک
دیدگاههای مختلف به گزینه، راهکار یا مسیر بعدی قابل بررسی تبدیل میشوند.
جمعبندی مستند
نقاط توافق، اختلاف، پرسشهای باز و اقدامات بعدی بهشکل روشن ثبت میشوند.
وقتی پاسخ یک مسئله در اختیار یک تخصص واحد نیست
وقتی چند متخصص پای یک مسئلهاند، جلسه باید بتواند دانش آنها را به هم متصل کند
در جلسه اولیه، موضوع، ترکیب افراد و نوع خروجی مورد انتظار بررسی میشود تا مشخص شود ساختار مناسب تسهیلگری برای جلسه تخصصی شما چگونه باید طراحی شود.
درخواست تسهیلگری جلسه ←مشترک